Met de opkomst van de steden in de 13e eeuw kwam er ruimte voor nieuwe economische activiteiten en beroepen en raakten steeds meer mensen geletterd. Bij deze groep was er interesse om de bijbel in de eigen taal te lezen. Maar ook in de kloosters wilden lekenbroeders die het Latijn niet machtig waren de bijbel in de volkstaal lezen als voorbereiding op de kerkdienst. Johan Scutken (c. 1383-1423) die het grootste deel van zijn leven in het Windesheimse klooster doorbracht heeft rond 1390 het nieuwe testament vertaald in het Middelnederlands. Met ongeveer 160 bewaarde handschriften en 46 vertalingen in druk is dit de meest succesvolle uitgave in de Middeleeuwen. Deze bijbel volgde het ritme van de liturgische kalender. In de mis werden de bijbelteksten in het Latijn gelezen. Scutken begon zijn de teksten met een rood teken en hij eindigde de tekst met het woord ‘uutganc’ in het rood (zie afbeelding). Scutkens verrichtte veel kopieerarbeid, vertaalde psalmen en was dichter van een aantal kerkelijke liederen, waarvan de tekst verloren is gegaan. Als bibliothecaris leidde Scutken het scriptorium een belangrijke functie in het Windesheimer klooster en voor veel jongemannen was hij hun raadsman. Zo was hij bevriend met de mysticus Gerlach Peters. Peters schreef onder meer in het Latijn twee teksten het Breviloquium en het Solloquium die bewaard zijn gebleven. Scutken bewerkte en vertaalde deze na Peters dood die op 29 jarige leeftijd stierf.
